Verdieping

shutterstock_duurzame inzetbaarheid energie vitaal

Dit vraagt de moderne werker van HR

De medewerker van de toekomst is een ‘lerende mens’. Wat vraagt dat van uw HR-strategie? Een droomscenario van organisatiestrateeg Jeroen Busscher.

Het tij zit mee voor HRM. We gaan van een tijd waarin in organisaties vooral de processen centraal staan, naar een tijd waar vooral de waarde die mensen met elkaar kunnen creeren centraal staat. Processen zijn regelgeving om steeds hetzelfde te doen. Handig voor de lopende band, maar een hinderpaal als je iets unieks en eenmalig voor een klant moet maken. Dat organiseren wij in projecten: unieke en eenmalige processen.

Over de auteur: Jeroen Busscher is schrijver, spreker en ontwikkelt voor klanten strategieën voor het beïnvloeden van organisatiegedrag.

Zo’n 30 jaar geleden vroegen we aan elkaar in de lift bij welke organisatie je werkte, 15 jaar geleden vroeg je bij welke reorganisatie je werkte, nu hebben we het in de lift met elkaar over met welke projecten we bezig zijn. Dat is goed nieuws voor HRM. De oude organisatiestructuren, de oude dominante manier van leidinggeven, werken niet als je van je mensen vraagt in projecten steeds weer op zoek te gaan wat de hoogst mogelijke waarde is die we voor klanten kunnen creëren. Vaste processen zorgen niet voor verantwoordelijkheid, ondernemerschap, creativiteit of klantgerichtheid. Het herhalende werk hebben we steeds meer uitbesteed aan computers, robots (>PW De Gids) en Chinezen en daar gaan we de komende jaren in versneld tempo mee door. Het creatieve maatwerk past niet in een computer, dat moeten we zelf blijven doen. Gelukkig maar, dat maakt werk leuker en zingevender, maar ook moeilijker. HRM wordt dus eindelijk echt Human Resource Management: hoe krijgen we het beste uit de mensen die onze organisatie vormen? Lang waren we eigenlijk HDM, Human Discipline Management: hoe zorgen we ervoor dat de mensen gaan doen wat wij voor ze bedacht hebben?

De ‘lerende mens’
Wat doen we dan eigenlijk nog wel? Arbo wordt steeds meer een wassen neus (wie zit er nog uren aaneen op een stoel?) of standaardwerk. Dit soort arbotaken kunnen we beter uitbesteden. Voor arbeidsrechten komt een App, het management dat zich de hele dag met de medewerkers zit te bemoeien gaat steeds meer verdwijnen en trainingen werkten natuurlijk al nauwelijks en dat beginnen we nu toch echt door te krijgen. Statistieken bijhouden dan maar? Van iedereen een coach maken? Ons voortdurend met het managementteam gaan zitten bemoeien? Ik schreef al: het tij zit mee. We kunnen ons namelijk gaan richten op het meest geheimzinnige, inspirerende en interessantste dat er bestaat: de lerende mens. Ons werk wordt alleen maar boeiender en nog veel crucialer.

Lees meer over het nieuwe ‘leren’ van Busscher: 
Hoe verander je medewerkers?
Leren 3.0 creëert betrokken medewerkers

Drie thema’s
Ik denk dat er drie thema’s zijn die de hedendaagse en toekomstige professional nodig heeft om tot zijn recht te komen: samenhang, (waar hoor ik bij?) leren, (in de zin van het voortdurend aanpassen aan nieuwe situaties) en veiligheid (en dan niet de fysieke).
Allemaal leuk en aardig dat we allemaal zo fijn flexibel, tijd- en plekonafhankelijk gaan werken, maar wat maakt nog dat we ons verbonden voelen met de organisatie? Hoe zit het met de collectieve ambitie? Of zijn we alleen nog maar een optelsom van los-vaste projectjes waar de marketingafdeling een merkje op plakt?
Een mens, dus ook een toekomstige professional, wil ergens bij horen. Wij zijn immers een groepsdier. Het is een illusie te denken dat we allemaal eenzame cruising professionals worden. Al die eenzame zzp’ers die zichzelf achter hun laptopje terugvinden in de Coffee Company beginnen na een half jaar praatcirkels, creatieve nesten of kennisnetwerkjes. De mens wil simpelweg niet alleen zijn.
Ook in uw organisatie willen mensen dolgraag bij de organisatie horen. Maar de organisatie is niet langer de afdeling waar ik ‘s morgens naartoe ga, die ellenlange vergaderingen met twintig collega’s zijn afgeschaft en zelfs de baas is definitief zoek. Het is onze opdracht als HRM om samenhang vorm te geven. Maar wat maakt dan die nieuwe samenhang?

1. Delen
Samenhang komt altijd voort uit wat we gemeen hebben; dat wat we delen. Omdat dat steeds minder de plek is, waar we werken of de functie die we bekleden is – we werken immers in steeds wisselende projectteams – moeten we op zoek naar iets anders dat ons bindt. Dat is leren. Juist omdat de processen waaraan we meewerken steeds vaker uniek en eenmalig zijn, omdat onze klanten steeds wispelturiger worden en markten voortdurend in rap tempo veranderen, juist omdat techniek steeds meer mogelijk maakt en cognitieve kennis steeds meer een commodity wordt, moeten wij voortdurend onze positie herbezinnen, ons functioneren aanpassen, nieuwe kwaliteiten verwerven. Ja, zelfs onszelf opnieuw uitvinden. Dus niet het leren van feiten of technieken, maar het leren hoe we in ons handelen succesvol kunnen zijn. Kortom, leren in zijn meest kwetsbare en wezenlijke vorm. Juist door dit leren met elkaar te delen, leren we elkaar voortdurend op nieuwe en bijzondere manieren kennen. Persoonlijke banden ontstaan zo vanzelf, omdat we in dat leren samen moeten werken, samen dingen moeten ontwikkelen of zelfs uitvinden, zoeken. Want ook een brainstorm is een vorm van leren: we proberen samen ergens grip op te krijgen. En zo leren is kwetsbaar, omdat we niet kunnen voorspellen waar onze ontmoeting toe leidt.
HRM moet ophouden met het organiseren van standaardtrainingen en meer en meer leren contexten te ontwikkelen die dit soort leren faciliteren. Dus niet zaken aanleren, maar de mensen in situaties samenbrengen waar ze geïnspireerd kunnen raken, inzichten kunnen uitwisselen of met elkaar nieuwe dingen kunnen bedenken. Om op deze wijze onverwachte en kwetsbare ontmoetingen te ensceneren die wezenlijke en langdurige sociale banden smeden. Hierdoor kunnen medewerkers zich verbonden voelen met de mensen met wie ze samenwerken en zich zo onderdeel van een organisatie voelen.

Lees alle HR-thema’s volgens Busscher in het volledige artikel op PW De Gids.