Blog

Resultaat- versus outputgericht beoordelen

Controleer die zzp’er eens wat vaker!

Bij binnenkomst check HR de VAR-verklaring. Maar daarna wordt er niet meer naar de zzp’er omgekeken. Met alle gevolgen van dien.

Opdracht uitbesteed, VAR gecontroleerd: die zzp’er is aan het werk gezet. Klaar. Of toch niet? HR controleert de zzp’er wel aan de poort, maar laat deze flexwerker daarna over aan de leidinggevende. Onterecht, want bij de inhuur van zzp’ers is het de taak van HR om de vinger aan de pols te houden, zegt Stëffan de Jong, arbeidsrechtadvocaat bij Sterc Arbeidsrecht advocaten en docent van Risicoloos contracteren van een zzp’er. De inhuur van zzp’ers is namelijk niet zonder risico.

Wat kan er misgaan bij het inhuren van zzp’ers?

“Als opdrachtgever moet je voorkomen dat het stiekem toch geen arbeidsrelatie wordt. Als je dat niet goed regelt, heb je problemen en loop je een groot risico dat de fiscus aanklopt en zegt: ‘Mag ik even vangen?’ En dan gaat het niet alleen om het gevaar dat je als opdrachtgever achteraf alsnog loonbelasting en premies kan afdragen. Wat als de zzp’er ziek wordt en beweert dat er na al die jaren wel degelijk sprake is van een arbeidsrelatie? Als dat zo is, moet de opdrachtgever twee jaar loon doorbetalen.”

Maar zonder contract wordt het toch niet zomaar een arbeidsrelatie?

“Waar het om gaat, is dat je bij een arbeidsrelatie onder gezag staat en loon krijgt voor je werk. Maar wat als de opdrachtgever tegen de zzp’er zegt: ‘Je moet hier elke dag tussen 9.00 uur en 17.30 uur zijn, je luncht tussen 12.00 en 13.00 uur in de kantine en je moet met het plannen van vakanties rekening houden met collega’s.’ Dan is er toch een gezagsverhouding? Wat is dan het verschil met een collega in loondienst?”

Is een VAR-verklaring niet genoeg?

“De VAR is bedacht om het inhuren van flexibele krachten makkelijker te maken. Inmiddels worden er jaarlijks zo’n half miljoen VAR-verklaringen afgegeven en een groot deel wordt automatisch verlengd. Met de juiste VAR laat een zzp’er zien dat de opdrachtgever geen loonbelasting hoeft in te houden. Maar in de praktijk werkt het niet goed. De VAR is een momentopname. Het kan zijn dat de zzp’er bijvoorbeeld geen andere opdrachtgevers meer heeft en dat er sprake is van schijnzelfstandigheid of verkapt dienstverband.”

TIP: Lees op PW De Gids Vakbase hoeveel typen VAR-verklaringen er zijn.

Waar schort het op dit gebied aan bij HR?

“Vaak worden zzp’ers aan de poort wel gecontroleerd; de VAR-verklaring wordt gecheckt, enzovoort. Maar daarna laat HR de zzp’er links liggen en wordt hij aan de manager toevertrouwd. Dat kan fout gaan. HR moet opletten dat de zzp’er in de praktijk geen werknemer wordt. Zo kan hij andere taken krijgen dan op de VAR-verklaring staat. Een opdrachtgever kan zich echter niet beroepen op een onjuiste VAR-verklaring.”

Controleert HR te weinig?

“Ik zie het vaak misgaan. Eerlijk is eerlijk: een advocaat krijgt natuurlijk wel vaak alleen de probleemgevallen voorgeschoteld. Maar de tijd dat personeelszaken zich alleen bezighoudt met de werknemer is allang voorbij. Er is een groep arbeidskrachten bijgekomen. HR moet de zzp-spelregels kennen en controleren of dat wat in de opdrachtovereenkomst staat, klopt met wat er op de werkvloer gebeurt.”

De VAR verdwijnt toch?

“Dat is de bedoeling. De Raad van State heeft een kritisch advies uitgebracht over het wetsvoorstel Beschikking geen loonheffingen (BGL). Ook vakbonden en werkgeversorganisaties hebben kritiek. Deze BGL lijkt voorlopig van de baan. Staatssecretaris Wiebes gaat een alternatief onderzoeken. Maar wat het ook wordt: een zeker spanningsveld blijf je houden. Aan HR daarom de taak om te zorgen dat het inhuren van zzp’ers zonder risico’s gebeurt.”

TIP: Meer weten? Kom dan naar de cursusdag Risicoloos contracteren van een zzp’er op 2 juni.

Dit artikel werd eerder geplaatst op PWdegids.nl