Binden en boeien

Zo… bindt u flexibel personeel

Bedrijven streven naar een steeds grotere flexibele schil. Maar lang niet al deze flexwerkers mogen ook daadwerkelijk snel weer weg. Hoe houdt u flexibel personeel vast?

Bedrijven streven naar een steeds grotere flexibele schil, vaak ingegeven door de board en investeerders. In sommige gevallen krijgen HR-afdelingen streefcijfers mee, zoals 40 procent van het personeelsbestand waarvan direct afscheid genomen kan worden. Maar bij lang niet al deze organisaties groeit, met de wens naar een flexibele schil op papier, ook de wens om snel personeel los te laten. Een deel van deze mensen wordt dan wel per uur of opdracht betaald, maar het is niet de bedoeling dat ze daadwerkelijk na ieder uur of na iedere opdracht weer mogen weggaan. Hoe bind je nou de mensen die je flexibel in dienst hebt, maar die je eigenlijk niet kwijt wilt?

1. Definieer welke flexibelen je wilt houden. Het is volgens Ronald Dekker, arbeidseconoom van kenniscentrum ReflecT, onderdeel van de Universiteit van Tilburg, belangrijk goed na te denken over welke flexwerkers je aan je wilt binden. ‘In een crisis zie je altijd een golf naar meer flexibele arbeid. Na verloop van tijd, als er weer krapte ontstaat, komt er weer een tegenbeweging. Dat zal nu ook weer zo zijn. Al zijn de geluiden over flexibilisering nu zo sterk dat deze tegenbeweging  mogelijk langer op zich zal laten wachten. Het is dus om nu al te bepalen welke mensen je als lijnmanagement wilt vasthouden – als het had gekund had je ze  nu al liever vast aangenomen. Voor deze groep moet je al competenties gaan bijhouden en ze ontwikkelmogelijkheden bieden. Dat zullen vooral de hoogopgeleide kenniswerkers zijn. De  laagopgeleiden zullen vaker behoren tot de groep die als makkelijk ‘vervangbaar’ wordt beschouwd.  Door de beweging van industrie naar diensten in Nederland is deze groep vervangbaren groter geworden.’

2. Start een flexpool. Martin Olsthoorn, socioloog bij de Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam: ‘Je zou met een aantal bedrijven samen een pool moeten starten, bijvoorbeeld in een payroll-constructie. Met een aantal bedrijven kun je dan gezamenlijk de freelancers in wie je investeert, maar die je niet continu nodig hebt, vasthouden. Je kunt ze eerst proberen intern te herplaatsen, maar het behoort ook tot de mogelijkheden om ze in een ander bedrijf aan het werk te stellen. Natuurlijk klinkt het bijzonder dat je met concurrenten goede kenniswerkers deelt, maar de projecten die er nu lopen, gaan goed. Je kunt op sectorniveau ook proberen afspraken te maken over de omgang met gevoelige informatie. Aan de andere kant is dat probleem in een pool niet anders dan nu al het geval is met flexibele kenniswerkers.’

Laat de flexibele werkers meedoen. Veel zzp’-ers, zo constateert Merel Verwoest, head of reward bij adviesorganisatie Mercer, willen helemaal niet gebonden worden. ‘Dit zijn zzp’ers die ervoor hebben gekozen entrepreneur te zijn. Ze verhuren zich via een mooi uurtarief en hoeven helemaal geen contract. Zeker niet als ze – en dat is inherent aan een vaste aanstelling – minder gaan verdienen dan ze freelance doen.’ Deze mensen toch proberen te binden, is verloren energie, zo concludeert ze.
De groep die zich wel voor langere tijd laat binden, raadt Verwoest aan, moet je vooral betrekken bij de organisaties. ‘En dat zit ‘m niet in een financiële beloning. Geef ze erkenning voor het werk dat ze doen. Geef ze – hoe symbolisch ook, net als ieder ander in het bedrijf een kerstpakket. En zorg dat ze welkom zijn bij andere bedrijfsuitjes.’